Magdaz o 11:07, 4 cze 2015

2015-06-04T11:07:28Z

Magdaz o 11:06, 4 cze 2015

2015-06-04T11:06:53Z

Magdaz: Utworzono nową stronę "Fluorowce {|class="wikitable" style="text-align:center" |+ '''Właściwości fizyczne fluorowców''' ! Fluorowiec ! Masa
atomowa [u..."

2015-06-04T11:05:22Z

Utworzono nową stronę "thumb|500px|Fluorowce {|class="wikitable" style="text-align:center" |+ '''Właściwości fizyczne fluorowców''' ! Fluorowiec ! Masa atomowa [u..."

Nowa strona

[[Plik:Halogene.jpg|thumb|500px|Fluorowce]]
{|class="wikitable" style="text-align:center"
|+ '''Właściwości fizyczne fluorowców'''
! Fluorowiec
! Masa atomowa [u]
! Temperatura topnienia [K]
! Temperatura wrzenia [K]
! stan skupienia
! Elektroujemność (wg. Paulinga)
! Konfiguracja elektronowa
(podkreślono elektrony walencyjne)
!Potencjał jonizacji (eV)
|-
| [[wikipl:Fluor|Fluor]]
| 19
| 53,53
| 85,03
| gaz
| 4,0
| [He]2s22p5
|17,42
|-
| [[wikipl:Chlor]]
| 35,5
| 171,6
| 239,11
| gaz
| 3,0
| [Ne]3s23p5
|13,01
|-
| [[wikipl:Brom]]
| 80
| 265,8
| 332,0
| ciecz
| 2,8
| [Ar]4s23d104p5
|11,84
|-
| [[wikipl:Jod]]
| 127
| 396,85
| 457,4
| ciało stałe
| 2,5
| [Kr]4d105s25p5
|10,44
|-
| [[wikipl:Astat]]
| 210
| 575
| 610
| ciało stałe
| 2,2
| [Xe]4f145d106s26p5
| -
|}
Powyższa tabela pochodzi po części z [[wikipl:Fluorowce|polskiej wikipedii]].

==Występowanie w przyrodzie==
Fluorowce występują w przyrodzie wyłącznie w postaci związków
Najważniejsze minerały
*CaF2 — fluoryt
*Ca5(PO4)3F — apatyt
*Na3ALF6 — kriolit
*NaCl — sól kamienna
*KCl — sylwin
*KClxMgCl2x6H2O — karnalit
==Właściwości fizyczne==
*W warunkach normalnych fluor i brom są żółtozielonymi gazami, brom jest ciemnobrunatną, lotną cieczą, a jod ciałem stałym o metalicznym połysku. Astat nie występuje w przyrodzie, jest pierwiastkiem promieniotwórczym o krótkim czasie półtrwania.
*Chlor i brom rozpuszczają się w wodzie tworząc bezbarwną wodę chlorową Cl2(aq) i brunatną wodę bromową Br2(aq). Niezależnie od fizycznego procesu rozpuszczania zachodzą reakcje chemiczne fluorowców z wodą.
*Fluor gwałtownie rozkłada wodę:
:2F2 + 2H2O → 4HF + O2
*Chlor i brom reagują z wodą powoli i w roztworze ustala się równowaga:
:X2 + H2O ↔ HX + HXO
*Pod wpływem światła następuje powolny rozkład kwasów HXO z wydzieleniem tlenu atomowego, który jest silnym utleniaczem:
:HXO → HX + O
:Dezynfekujące i wybielające właściwości wody chlorowej są związane z działaniem tlenu atomowego.

==Reakcje fluorowców z wodorem==
*Wszystkie fluorowce reagują bezpośrednio z wodorem tworząc wodorki typu HX.
*Reakcja fluoru z wodorem jest gwałtowna i silnie egzotermiczna:
:H2 + F2 → 2HF, ΔH0 = -538 kJ/mol.
*Synteza HCl zachodzi po zainicjowaniu reakcji kwantem promieniowania:
:H2 + Cl2 → 2HCl, ΔH0 = -538 kJ/mol.
*Reakcja syntezy HBr przebiega powoli nawet pod wpływem działania promieniowania oraz w podwyższonej temperaturze:
:H2 + Br2 → 2HBr, ΔH0 = -72 kJ/mol.
*Ogrzewanie par jodu z wodorem prowadzi do stanu równowagi:
:H2 + J2 → 2HJ, ΔH0 = + 52 kJ/mol.
*HF jest cieczą, pozostałe fluorowcowodory są gazami.

==Kwasy fluorowcowodorowe==
<ul>
<li>Fluorowcowodory ulegają dysocjacji w roztworach wodnych: 
HX + H2O → X¯ + H3O+.
<li>Wodne roztwory HCL, HBr i HJ są mocnymi kwasami, natomiast HF jest słabym kwasem. Moc kwasów rośnie w szeregu 
HCl < HBr < HJ, 
ponieważ w miarę wzrostu liczby atomowej fluorowca rośnie promień atomowy, czyli zwiększa się długość wiązania X-H, co ułatwia oddysocjowanie protonu.
<li>Ciekłe fluorowcowodory nie przewodzą prądu elektrycznego (są związkami kowalencyjnymi).
</ul>

==Halogenki cząsteczkowe==
*Pierwiastki elektroujemne i metale na wyższych stopniach utlenienia tworzą z fluorowcami halogenki cząsteczkowe, nazywane również kowalencyjnymi w odróżnieniu od jonowych halogenków metali I i II grupy.
*Ważną cechą strukturalną jest występowanie mostków halogenkowych pomiędzy dwoma atomami metalu lub niemetalu (M-X-M). BF2 występuje w postaci długich łańcuchów -Be-F-F-Be- z mostkami fluorkowymi zgiętymi, pentachlorki metali przejściowych tworzą dimery ze zgiętymi mostkami M-Cl-M, natomiast pentafluorki tworzą cykliczne tetramery z liniowymi mostkami M-F-M.
*Halogenki kowalencyjne łatwo ulegają hydrolizie:
:BCl3 + 3H2O → B(OH)3 + 3H+ + 3Cl¯
:PBr3 + 3H2O → H3PO3 + 3H+ + 3Br¯
:SiCl4 + 4H2O → Si(OH)4 + 4H+ + 4Cl¯

==Reakcje wymiany fluorowców==
*Każdy fluorowiec X2 wypiera z roztworu inne fluorowce o niższym potencjale ''E0'' (jest to reakcja redoks):
:Cl2 + 2KBr → Br2 + 2KCl
:Br2 + 2KJ → J2 + 2KBr
*Zdolność utleniania maleje w szeregu: F2>Cl2>Br2>J2
*Reakcje wymiany fluorowca mają duże znaczenie w syntezie związków fluorowcoorganicznych.
*Fluorowce trudno reagują z tlenem. Większość tlenków otrzymuje się w reakcjach pośrednich:
:2NaClO3 + SO2 + H2SO4 → 2ClO2 + 2NaHSO4
:2HJO3 → J2O5
*Ważniejsze tlenki fluorowców:

*Fluorowce (z wyjątkiem fluoru) tworzą 4 typy kwasów tlenowych, w których atom fluorowca przyjmuje stopnie utlenienia +1, +3, +5, +7. Większość kwasów tlenowych istnieje tylko w postaci rozcieńczonych roztworów, dla niektórych znane są tylko sole.

==Kwasy tlenowe fluorowców==
*Kwasy halogenowe (I) HOX są bardzo słabymi kwasami, ale silnymi utleniaczami w środowisku kwaśnym (X oznacza atom fluorowca).
*Kwas halogenowy (III) HXO2 znany jest tylko dla chloru.
*Kwas halogenowy (V) HXO3 tworzy chlor, brom i jod.
*Kwas halogenowy (VII) HXO4 tworzy chlor i jod.
*Moc kwasów tlenowych rośnie wraz ze wzrostem liczby atomów tlenu w cząsteczce:
:HClO<HClO2<HClO3<HClO4
*Moc kwasów maleje w miarę przechodzenia w dół grupy:
:HClO>HBrO>HJO

@@ Linia 21: / Linia 21: @@
 |17,42
 |-
-| [[Wikipedia:pl:Chlor]]
+| [[Wikipedia:pl:Chlor|Chlor]]
 | 35,5
 | 171,6
@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |13,01
 |-
-| [[Wikipedia:pl:Brom]]
+| [[Wikipedia:pl:Brom|Brom]]
 | 80
 | 265,8
@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 |11,84
 |-
-| [[Wikipedia:pl:Jod]]
+| [[Wikipedia:pl:Jod|Jod]]
 | 127
 | 396,85
@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 |10,44
 |-
-| [[Wikipedia:pl:Astat]]
+| [[Wikipedia:pl:Astat|Astat]]
 | 210
 | 575

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 !Potencjał jonizacji (eV)
 |-
-| [[wikipl:Fluor|Fluor]]
+| [[Wikipedia:pl:Fluor|Fluor]]
 | 19
 | 53,53
@@ Linia 21: / Linia 21: @@
 |17,42
 |-
-| [[wikipl:Chlor]]
+| [[Wikipedia:pl:Chlor]]
 | 35,5
 | 171,6
@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |13,01
 |-
-| [[wikipl:Brom]]
+| [[Wikipedia:pl:Brom]]
 | 80
 | 265,8
@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 |11,84
 |-
-| [[wikipl:Jod]]
+| [[Wikipedia:pl:Jod]]
 | 127
 | 396,85
@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 |10,44
 |-
-| [[wikipl:Astat]]
+| [[Wikipedia:pl:Astat]]
 | 210
 | 575
@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 | -
 |}
-Powyższa tabela pochodzi po części z [[wikipl:Fluorowce|polskiej wikipedii]].
+Powyższa tabela pochodzi po części z [[Wikipedia:pl:Fluorowce|polskiej wikipedii]].
 ==Występowanie w przyrodzie==

Chemia/Pierwiastki grupy 17 - fluorowce - Historia wersji

Magdaz o 11:07, 4 cze 2015

Magdaz o 11:06, 4 cze 2015

Magdaz: Utworzono nową stronę "Fluorowce {|class="wikitable" style="text-align:center" |+ '''Właściwości fizyczne fluorowców''' ! Fluorowiec ! Masaatomowa [u..."

Magdaz: Utworzono nową stronę "Fluorowce {|class="wikitable" style="text-align:center" |+ '''Właściwości fizyczne fluorowców''' ! Fluorowiec ! Masa
atomowa [u..."