<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="pl">
	<id>http://brain.fuw.edu.pl/edu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Chemia%2FPierwiastki_grupy_2_-_berylowce</id>
	<title>Chemia/Pierwiastki grupy 2 - berylowce - Historia wersji</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://brain.fuw.edu.pl/edu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Chemia%2FPierwiastki_grupy_2_-_berylowce"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://brain.fuw.edu.pl/edu/index.php?title=Chemia/Pierwiastki_grupy_2_-_berylowce&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-04T02:44:59Z</updated>
	<subtitle>Historia wersji tej strony wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.34.1</generator>
	<entry>
		<id>http://brain.fuw.edu.pl/edu/index.php?title=Chemia/Pierwiastki_grupy_2_-_berylowce&amp;diff=3226&amp;oldid=prev</id>
		<title>Magdaz: Utworzono nową stronę &quot;Berylowce  == Właściwości fizyczne== *Promienie jonowe berylowców są mniejsze niż promienie jonowe litowców (w tym samym okresie) ze...&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://brain.fuw.edu.pl/edu/index.php?title=Chemia/Pierwiastki_grupy_2_-_berylowce&amp;diff=3226&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2015-06-03T18:28:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Utworzono nową stronę &amp;quot;&lt;a href=&quot;/edu/index.php/Plik:Erdalkali.jpg&quot; title=&quot;Plik:Erdalkali.jpg&quot;&gt;thumb|Berylowce&lt;/a&gt;  == Właściwości fizyczne== *Promienie jonowe berylowców są mniejsze niż promienie jonowe litowców (w tym samym okresie) ze...&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Nowa strona&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Plik:Erdalkali.jpg|thumb|Berylowce]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Właściwości fizyczne==&lt;br /&gt;
*Promienie jonowe berylowców są mniejsze niż promienie jonowe litowców (w tym samym okresie) ze względu na większy ładunek jądra.&lt;br /&gt;
*Berylowce zawierają dwa elektrony walencyjne, mają więc wyższe temperatury topnienia i wrzenia oraz większą gęstość.&lt;br /&gt;
*Berylowce są elektrododatnie, reaktywne chemicznie i mają wysokie ujemne standardowe potencjały redoks.&lt;br /&gt;
*Beryl tworzy wiązania  kowalencyjne spolaryzowane w większości związków.&lt;br /&gt;
*Magnez wykazuje właściwości pośrednie pomiędzy berylem a pozostałymi metalami grupy, których związki mają charakter całkowicie jonowy.&lt;br /&gt;
*Wapń, stront i bar tworzą grupę blisko spokrewnionych pierwiastków, których właściwości chemiczne i fizyczne zmieniają się systematycznie ze wzrostem rozmiarów jonu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Wodorki berylowców==&lt;br /&gt;
*Wszystkie berylowce ogrzewane w atmosferze gazowego wodoru tworzą wodorki typu MH&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; (M oznacza atom metalu)&lt;br /&gt;
:M + H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; → MH&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*Są to bezbarwne ciała stałe, które reagują z wodą wydzielając wodór:&lt;br /&gt;
:MH&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; + 2H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O → M&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt; + 2OH¯ + 2H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*Wodorki BeH&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; i MgH&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; są związkami o charakterze pośrednim między jonowym a kowalencyjnym. &lt;br /&gt;
*Wodorki wapnia, strontu i baru należą do wodorków jonowych typu soli.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Tlenki berylowców==&lt;br /&gt;
*Tlenki berylowców otrzymuje się w wyniku ogrzewania metali w tlenie lub przez termiczny rozkład węglanów bądź wodorotlenków:&lt;br /&gt;
:MCO&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt; → MO + CO&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;,            &lt;br /&gt;
:M(OH)&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; → MO + H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O.&lt;br /&gt;
*BeO tworzy sieć przestrzenną charakterystyczna dla substancji w znacznym stopniu kowalencyjnych; dalsze tlenki mają strukturę jonową i tworzą sieci przestrzenne typu chlorku sodowego.&lt;br /&gt;
*BeO nie reaguje z wodą, MgO reaguje tylko wówczas, gdy ma silnie rozwiniętą powierzchnię, pozostałe tlenki łatwo reagują z wodą&lt;br /&gt;
:MO + H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O → M(OH)&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*Tlenki berylowców mają wysokie temperatury topnienia (są używane do wykładania wnętrz pieców używanych do produkcji stali).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Nadtlenki==&lt;br /&gt;
*Beryl nie tworzy nadtlenku, magnez tworzy tylko uwodniony nadtlenek, pozostałe metale tworzą nadtlenki MO&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; podczas ogrzewania  odpowiednich tlenków w strumieniu powietrza w temp. 500°C.&lt;br /&gt;
*Nadtlenek baru rozkłada się w temperaturze powyżej 700°C:&lt;br /&gt;
:BaO&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; → BaO + ½ O&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*Nadtlenek baru rozkłada się w rozcieńczonych roztworach kwasów z wydzieleniem nadtlenku wodoru:&lt;br /&gt;
:BaO&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; + 2H&amp;lt;sup&amp;gt;+&amp;lt;/sup&amp;gt; → Ba&amp;lt;sup&amp;gt;+&amp;lt;/sup&amp;gt; + H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*Ze względu na przebieg tych reakcji nadtlenek baru wykorzystuje się do otrzymywania tlenu i nadtlenku wodoru.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Wodorotlenki==&lt;br /&gt;
*Wodorotlenki berylowców otrzymuje się w egzotermicznym procesie nazywanym gaszeniem&lt;br /&gt;
:MO + H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O → M(OH)&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;, &amp;amp;nbsp; &amp;amp;nbsp; &amp;amp;nbsp;&amp;amp;nbsp;    ΔH = -67kJ.&lt;br /&gt;
*Wodorotlenki słabo rozpuszczają się w wodzie, o czym świadczą ich iloczyny rozpuszczalności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Iloczyn rozpuszczalności==&lt;br /&gt;
*Iloczyn rozpuszczalności jest wielkością charakteryzującą roztwory pozostające w równowadze z osadem.&lt;br /&gt;
*Jeżeli jon M&amp;lt;sup&amp;gt;+&amp;lt;/sup&amp;gt;  reaguje z jonem A¯ tworząc trudno rozpuszczalny związek MA, to równowagę reakcji &lt;br /&gt;
:M&amp;lt;sup&amp;gt;+&amp;lt;/sup&amp;gt; + A¯ ⇔ MA(¯)&lt;br /&gt;
:można opisać stałą równowagi strącania osadu &amp;lt;math&amp;gt;K_{os}&amp;lt;/math&amp;gt; lub stałą równowagi  rozpuszczania osadu &amp;lt;math&amp;gt;K_s&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* [MA] jest wielkością stałą (faza stała, którą jest wytrącony z roztworu osad), zatem stałe &amp;lt;math&amp;gt;K_{os}&amp;lt;/math&amp;gt; i &amp;lt;math&amp;gt;K_s&amp;lt;/math&amp;gt; można wyrazić tylko za pomocą stężeń jonów.&lt;br /&gt;
*Iloczyn &amp;lt;math&amp;gt;K_s = [\mathrm M^+][\mathrm A^-]&amp;lt;/math&amp;gt; jest nazywany iloczynem rozpuszczalności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Chlorki, fluorki, węglany==&lt;br /&gt;
*Chlorek i fluorek berylu nie przewodzą prądu elektrycznego w stanie stopionym, z czego wynika, że mają one budowę cząsteczkową.&lt;br /&gt;
*Chlorki i fluorki pozostałych metali grupy II są związkami jonowymi.&lt;br /&gt;
*CaF&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; jest nierozpuszczalny w wodzie, CaCl&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; wykazuje tak duże powinowactwo do wody, że jest stosowany jako środek suszący i odwadniający.&lt;br /&gt;
*Wszystkie węglany berylowców są nierozpuszczalne w wodzie, wskutek czego występują w dużych ilościach jako minerały (CaCO&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt;, znany pod nazwą wapienia, jest najbardziej rozpowszechnionym niekrzemianowym minerałem).&lt;br /&gt;
*Wapień łatwo rozpuszcza się w wodach gruntowych, które zawierają CO&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; &lt;br /&gt;
:CaCO&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt; + CO&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt; + H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O → Ca&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt; + 2HCO&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt;¯.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Siarczany==&lt;br /&gt;
*Siarczany wykazują szeroki zakres rozpuszczalności (bardzo dobrze rozpuszczalny BeSO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;  do praktycznie nierozpuszczalnego RaSO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;).&lt;br /&gt;
*Rozpuszczalność siarczanów zmniejsza się w miarę przechodzenie w dół grupy (efekt przeciwny do rozpuszczalności wodorotlenków).&lt;br /&gt;
*MgSO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;∙7H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O (sól gorzka) ma zastosowanie w medycynie.&lt;br /&gt;
*CaSO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;∙2H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O (gips) ma zastosowanie w budownictwie.&lt;br /&gt;
*BaSO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;  ma zastosowanie w diagnostyce medycznej jako środek kontrastujący oraz w przemyśle jako biały pigment.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Twardość wody==&lt;br /&gt;
*Twardość wody jest związana z obecnością jonów Ca&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt;, Mg&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt;, Fe&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*Rozróżnia się 2 rodzaje twardości wody: przemijającą (węglanową) spowodowana obecnością jonów HCO&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt;¯ łącznie z wymienionymi jonami oraz trwałą (niewęglanową) spowodowaną obecnością tylko jonów dwudodatnich .&lt;br /&gt;
*Twardość wody jest niepożądana ze względu na fakt wytrącania się węglanu wapnia na skutek reakcji&lt;br /&gt;
:Ca&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt; + 2HCO&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt;¯ ⇔ CaCO&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt; + H&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O + CO&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*Dla celów przemysłowych konieczne jest zmiękczanie wody, polegające na usuwaniu kationów na drodze reakcji chemicznej (kompleksowania jonów metali lub wytrącania ich z roztworów w postaci  soli trudno rozpuszczalnych) bądź na drodze wymiany jonowej.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Analiza jonów berylowców==&lt;br /&gt;
*W analizie jakościowej jonów berylowców wykorzystuje się różnice w rozpuszczalności poszczególnych związków.&lt;br /&gt;
*Procedura analityczna identyfikacji poszczególnych jonów w roztworze zawierającym Mg&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt;, Ca&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt;, Sr&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt;, Ba&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt;:&lt;br /&gt;
**wytrącanie żółtego osadu BaCrO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt; za pomocą K&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;CrO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt; w buforze octanowym (''K&amp;lt;sub&amp;gt;s&amp;lt;/sub&amp;gt;'' = 1,5 x 10&amp;lt;sup&amp;gt;-9&amp;lt;/sup&amp;gt;),&lt;br /&gt;
**wytrącanie  jasnożółtego osadu SrCrO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt; po dodaniu do roztworu NH&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt; w celu zmiany środowiska oraz alkoholu dla zmniejszenia rozpuszczalności (''K&amp;lt;sub&amp;gt;s&amp;lt;/sub&amp;gt;'' = 7,6 x 10&amp;lt;sup&amp;gt;-7&amp;lt;/sup&amp;gt;), &lt;br /&gt;
**wytrącanie białego osadu CaC&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt; (''K&amp;lt;sub&amp;gt;s&amp;lt;/sub&amp;gt;'' = 1,3 x 10&amp;lt;sup&amp;gt;-9&amp;lt;/sup&amp;gt;) po dodaniu NH&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;C&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;O&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;,&lt;br /&gt;
** wytrącanie osadu MgNH&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;PO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;  po dodaniu NH&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt; oraz Na&amp;lt;sub&amp;gt;2&amp;lt;/sub&amp;gt;HPO&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Jony metali bloku ''s'' w strukturach biologicznych==&lt;br /&gt;
*Wśród  litowców największe znaczenie w strukturach biologicznych mają jony Na&amp;lt;sup&amp;gt;+&amp;lt;/sup&amp;gt; i K&amp;lt;sup&amp;gt;+&amp;lt;/sup&amp;gt;. Są niezbędnym elementem działania pompy sodowo-potasowej. Jest to jeden z podstawowych systemów transportu jonów przez błony biologiczne, umożliwiający regulację stężeń obu jonów w cytoplazmie i na zewnątrz komórki. Zmiany stężeń jonów sodu i potasu po obu stronach błon komórkowych decydują o zmianach potencjału błonowego, który reguluje działanie kanałów jonowych. &lt;br /&gt;
*Jony Ca&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt; pełnią funkcję sygnałową. Zmiany stężeń jonów wapniowych uruchamiają systemy przekazywania sygnałów w komórkach. Działanie jonów Ca&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt; związane jest z tworzeniem kompleksów ze specyficznym białkiem kalmoduliną.&lt;br /&gt;
*Jony Mg&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt; są składnikami wielu białek enzymatycznych oraz chlorofilu, barwnika fotosyntetycznego roślin zielonych. Obecność jonów Mg&amp;lt;sup&amp;gt;2+&amp;lt;/sup&amp;gt; w centrach wiążących białek ułatwia wiązanie substratów i przebieg reakcji.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;!--- [[category:Chemia ogólna]] --&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Magdaz</name></author>
		
	</entry>
</feed>